Tekst

Kitty en Joke de Wijze

Nijmegen telt in het eerste oorlogsjaar 1940 522 geregistreerde “voljoden”. Onder hen bevinden zich de zusjes Kitty en Joke de Wijze. Samen met hun ouders Louis en Lea en hun zussen Elly en Tini wonen ze aan de Graafseweg 84. Wanneer hun woning wordt gevorderd door de Duitsers, verhuist het gezin De Wijze naar een pension op de Johannes Vijghstraat.

Tijdens de razzia van 17 november 1942 pakt de Nijmeegse politie in Duitse opdracht 196 Nijmeegse Joden op, onder wie de twee zussen Kitty en Joke de Wijze. Vanuit Nijmegen worden ze op transport gezet naar Kamp Westerbork. Op 12 december 1942 worden Kitty en Joke gedeporteerd naar Auschwitz.

Vanuit kamp Westerbork en in de trein naar Auschwitz schrijven Kitty en Joke naar hun ouders. De laatste briefkaarten gooien ze uit de rijdende trein, in de hoop dat deze Nijmegen zullen bereiken. Kitty en Joke worden meteen bij aankomst op 15 december 1942 vergast in Auschwitz. Uiteindelijk zal het hele gezin De Wijze daar omkomen.

Wijze_F48693

Groepsfoto van klas 6B meisjes HBS op de laatste schooldag in 1939. Derde van links is Kitty de Wijze. Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen

Wijze_F24191

Familie de Wijze op het Stationsplein in 1940. Van links naar rechts: dochters Tini en Joke, Herman van Beek (de latere echtgenoot van Elly), moeder Lea, oudste dochter Elly en tante Sara. Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen

Wijze_Briefkaart

Een van de briefkaarten die Kitty en Joke uit de trein gooiden. Collectie Regionaal Archief Nijmegen

Met dank aan werkgroep Oorlogsdoden Nijmegen en Lisianne Meertens (HAN, opleiding Leraar Geschiedenis).

Meer informatie:

https://www.geschiedenislokaal024.nl/bronnen/briefkaarten-kitty-en-joke-de-wijze/ 

 

Alle rechten voorbehouden